Tijdens een recente presentatie vertelde ik in een korte pitch opnieuw over het belang van taal bij emigratie en een langdurig verblijf in het buitenland. De reactie die ik na zo’n uitleg vaak krijg, is een blik die lijkt te zeggen: dat is toch logisch? Mijn antwoord is dan: je moet het maar net weten. Wie emigreert, een wereldreis maakt of om een andere reden voor langere tijd naar het buitenland vertrekt, moet in korte tijd over veel onderwerpen nadenken. Goede informatie vooraf helpt om keuzes te maken die passen bij het gezin én bij de ontwikkeling van de kinderen. Toch spreken wij regelmatig ouders die achteraf zeggen: had ik dat maar eerder geweten.
Onderwijs verdient vanaf het begin aandacht
Bij een verhuizing naar het buitenland komt veel kijken. Denk aan huisvesting, inkomen, voorzieningen en vergunningen. In die drukte krijgt de schoolkeuze soms pas later aandacht. Toch is het verstandig om al vroeg na te denken over de taal waarin een kind leert. Die keuze kan namelijk gevolgen hebben voor de verdere groei, de ontwikkeling en een eventuele aansluiting bij het Nederlandse onderwijs.
Taal en denken ontwikkelen zich samen
Op latere leeftijd wordt dit nog duidelijker. Stel dat een leerling voor het eerst leert hoe je breuken vermenigvuldigt, maar de uitleg krijgt in een taal waarin woorden als ‘vermenigvuldigen’ en ‘delen’ nog onbekend zijn. Dan vraagt de opdracht veel meer dan alleen wiskundig inzicht. De leerling moet eerst de taal van de uitleg doorgronden voordat de volgende cognitieve stap kan worden gezet. Dat speelt niet alleen bij wiskunde, maar bij alle vakken in het curriculum.
Een tweede taal naast de thuistaal
Betekent dit dat een kind beter geen tweede taal kan leren? Zeker niet. Het leren van een tweede taal kan juist veel toevoegen aan de ontwikkeling. Een kind kan prima een nieuwe taal leren terwijl het de thuistaal verder opbouwt. Die twee kunnen zich naast elkaar ontwikkelen. Nieuwe woorden en begrippen kunnen dan worden gekoppeld aan kennis die het kind al heeft. Zo hoeft het niet telkens zowel de taal als de inhoud vanaf het begin op te bouwen.
Begin met een taalplan
Iedere gezinssituatie is anders. De leeftijd van een kind, de duur van het verblijf, de taal thuis, de taal op school en plannen voor een mogelijke terugkeer spelen allemaal mee. Als de thuistaal onvoldoende aandacht krijgt, kan het voor een kind bijvoorbeeld lastiger worden om familie in Nederland goed te begrijpen. Ook kan de aansluiting bij een Nederlandstalige universitaire studie bij terugkeer meer voorbereiding vragen. Door de thuistaal te blijven ontwikkelen, houd je rekening met zulke situaties.
Wat betekent het behouden van de thuistaal in de praktijk? Bekijk de verhalen in Meer dan taal over de Nederlandse taal, de band met familie en opgroeien tussen twee werelden.
Daarom begint een bewuste keuze voor onderwijs in het buitenland met een taalplan. Welke taal heeft je kind nodig om zich verder te ontwikkelen? Hoe houd je de thuistaal op niveau? En hoe combineer je die met de taal van het land waar je woont of verblijft? Door deze vragen vooraf te stellen, kun je keuzes maken die passen bij je kind en bij jullie toekomstplannen.
Wil je weten welke aanpak past bij jouw kind of kinderen? Tijdens een vrijblijvend kennismakingsgesprek denken we graag met jullie mee over een passend taalplan.
Begin met een taalplan
Is meertalig opgroeien goed voor een kind?
Ja. Meertalig opgroeien kan veel voordelen bieden. Het is belangrijk dat een kind voldoende ondersteuning krijgt om zowel de thuistaal als de nieuwe taal verder te ontwikkelen.
Waarom is de thuistaal belangrijk voor de ontwikkeling?
In de thuistaal leert een kind niet alleen woorden, maar bouwt het ook kennis en begrip op. Een stevige basis helpt om nieuwe begrippen en een tweede taal beter te verbinden met wat het kind al weet.
